Kamuran Cakir 
Zekayı yıllarca yanlış yerde aradık; kimi IQ’da, kimi okul başarısında, kimi hızlı cevap vermekte ama aslında en yüksek zeka, insanın kendini dışarıdan izleyebilmesidir. Çoğu insan yaşar ama farkında olmadan yaşar; sinirlenir, üzülür, karar verir, pişman olur ama neden böyle davrandığını hiç sorgulamaz çünkü zihniyle arasına mesafe koyamaz. Bir düşünce gelir ve insan hemen onun peşine takılır, onu doğru sanır ve onunla hareket eder, işte tam bu noktada bazı insanlar durabilir ve kendine dışarıdan bakabilir. “Ben şu an neden böyle düşünüyorum?” diyebilir. Bu küçük gibi görünen fark aslında hayatı tamamen değiştirir çünkü artık düşüncenin içinde kaybolmazsın, onu dışarıdan izlemeye başlarsın.
Mesela trafikte biri önünü kestiğinde hemen sinirleniyor musun, yoksa “şu an sinirleniyorum” diyebiliyor musun? Biri sana mesaj atmadığında “beni önemsemiyor” diye düşünüp üzülüyor musun, yoksa bunun sadece bir düşünce olduğunu fark edebiliyor musun? Birisi seni eleştirdiğinde hemen kırılıyor musun, yoksa durup “bu gerçekten benimle mi ilgili, yoksa onun bakış açısı mı?” diye sorabiliyor musun? Hata yaptığında kendine yüklenip “ben beceriksizim” mi diyorsun, yoksa “şu an kendimi kötü hissediyorum ama bu geçecek” diyebiliyor musun?
İşte fark burada başlıyor.
Çoğu insan bu soruları sormaz, sadece yaşar ve tepki verir. Aynı duygular, aynı hatalar, aynı döngüler tekrar eder durur. Ama kendini dışarıdan izleyebilen insan bu döngüyü kırar. Çünkü artık düşüncelerine kapılmaz, onları fark eder.
Bilim insanlarına göre bu anda beynin sadece gözlemlemek için çalışan özel bir bölgesi devreye girer ve insan ilk kez sadece yaşayan değil, aynı zamanda kendini izleyen biri olur. İşte değişim tam burada başlar; otomatik tepkiler kırılır, aynı hatalar tekrar edilmez, aynı döngüler yavaş yavaş çözülür.
Ama gerçek şu ki çoğu insan bunu hiç yapmaz.
Aynı hayatı tekrar tekrar yaşar ve bunun farkına bile varmaz.
Oysa kendini dışarıdan izleyebilen insan sessizce ayrışır, gösteriş yapmaz ama iç dünyasında büyük bir değişim yaşar. Gerçek zeka hızlı düşünmek değil, kendini dışarıdan izleyebilmektir.
Ve belki de en önemli soru şudur:
Sen düşündüklerinin içinde mi yaşıyorsun, yoksa kendine dışarıdan bakabiliyor musun?
About the Author
