Kamuran Cakir 
Sabah kepenk açılıyor.
Akşam kasa kapanıyor.
Arada geçen zaman sadece alışveriş değil; umut, yorgunluk ve ayakta kalma çabası.
Bir dükkân…
Bir kira sözleşmesi…
Ve “biraz daha zaman” denilerek ertelenen ilk ödeme.
İlk ay geçiyor.
İkinci ay borç büyüyor.
Üçüncü ayda artık mesele para olmaktan çıkıyor; kafanın içine yerleşiyor.
İşyeri sahibi yazılı bir bildirim gönderiyor. Ne bağırıyor ne tehdit ediyor. Sadece net konuşuyor: tarih var, rakam var, beklenti açık.
Kiracının verdiği cevap tanıdık:
“Ben borcun bir kısmını yatırdım.”
Bu cümle çoğu zaman bir çözüm değil, insanın kendini rahatlatma şekli oluyor. “Tamamını ödeyemedim ama elimden geleni yaptım” demek, içimizi biraz rahatlatıyor.
Ama gerçek değişmiyor.
Borç hâlâ orada.
Takvim işlemeye devam ediyor.
İnsan zor durumda kalınca, bugünü kurtarmaya çalışıyor. “Bir iki gün sonra daha fazlasını yatırırım” diyor. Bu bir plan değil; kendini oyalama cümlesi. O iki gün geçiyor, sonra bir iki gün daha…
Zaman ilerliyor, sorun da onunla birlikte büyüyor.
Bu noktada kimse kötü biri değil. Kiracı da kötü biri değil. Ama iyi olmak, sorumluluğu ortadan kaldırmıyor. Küçük bir ödeme yapmak, borcu bitirmiyor.
Asıl sorun burada başlıyor:
İnsan, yüzleşmek yerine ertelemeyi seçiyor.
Küçük bir adım atınca, büyük adımı atmaya gerek kalmamış gibi hissediyor. Vicdan rahatlıyor ama dosya kapanmıyor.
Borç, anlayış beklemiyor.
Sözleşme niyet sormuyor.
Zaman kimseyi beklemiyor.
Gerçek Şu
Bir dükkânın kepenginde biriken sadece borç değildir.
Biriken, “yarın hallederim” denilen günlerdir.
İyi niyet yetmez.
Sözler yetmez.
Gerçek çözüm, netliktir.
Ve çoğu zaman en zor olan şey şudur:
Gerçeği görmek değil, kabul etmek.
Bu Süreç Nasıl Daha Sağlıklı Yürütülebilir?
Bu tür durumlarda sorun çoğu zaman paradan çok belirsizliktir. Karşı taraf, “niyet var mı?”dan çok “ne zaman ve ne kadar?” sorusunun cevabını görmek ister.
Bu yüzden yapılabilecek en basit ama en etkili adım şudur:
Ödeme açıklamasını net yazmak.
Sadece “kira ödemesi” ya da “borçtan bir kısmı” yazmak yerine, kısa ama açık bir açıklama tercih edilmelidir. Çünkü alıcı taraf çoğu zaman ilk olarak açıklama kısmına bakar.
Örnek ödeme açıklamaları:
- “Toplam kira borcunun X TL’lik kısmı yatırıldı. Kalan Y TL, …/…/20.. tarihinde yatırılacaktır.”
- “Biriken kira borcunun ilk taksiti olarak X TL ödendi. Kalan tutar iki parça hâlinde, … ve … tarihlerinde tamamlanacaktır.”
- “Mevcut borcun kısmî ödemesi. Kalan borcun tamamı …/…/20.. tarihinde kapatılacaktır.”
Bu tür açıklamalar şunu sağlar:
- Karşı tarafa netlik verir
- Güveni artırır
- “Oyalama” hissini azaltır
- Sözün davranışa dönüşmesini sağlar
En önemlisi de şudur:
Söz uçar, yazılı plan kalır.
Eğer yazılan tarihler tutuluyorsa, küçük ödemeler bile anlam kazanır. Ama tarih yoksa, miktar yoksa, plan yoksa; yapılan ödeme sadece geçici bir rahatlama olur.
Son Bir Not
İyi niyet, açıklamayla değil; tutarlılıkla anlaşılır.
Net yazılan, net uygulanan her ödeme; süreci yumuşatır.
Belirsiz bırakılan her cümle ise sorunu uzatır.
About the Author
